İşten ayrılırken alacak kontrolü: dört hesabı ayrı okuyun
Kıdem, ihbar, mesai ve izin hesaplarını tek net toplam sanmadan belgeleriyle birlikte karşılaştırın.
BizeKaçOlur? ·
İşten ayrılırken elinizde kıdem, ihbar, mesai ve izin için dört farklı hesap sonucu olabilir. Bunları toplamak kolaydır; toplamın gerçekte neyi ifade ettiğini söylemek ise daha dikkatli bir iş ister. Bazı sonuçlar brüt, bazıları net olabilir. Her kalemin hak kazanma koşulu, ücret girdisi ve dayandığı dönem de farklıdır. Bu yazı, dosyanızı düzenlemek ve hesapların kapsamını görmek için bir yöntem sunar.
Tek toplam yerine dört ayrı satır
Kontrol dosyanızda her hesap için şu bilgileri saklayın: kalemin adı, ücret türü, süre veya gün girdisi, hesap tarihi, brüt/net etiketi ve daha önce yapılmış ödeme. Bunun yanında o hesaba dayanak belgeyi not edin. Sadece sonuç tutarını kaydetmek, daha sonra hangi varsayımın değiştiğini görmeyi zorlaştırır.
“Kıdem ve izin için aynı maaşı kullandım” demek doğru başlangıç olmayabilir. Kıdeme esas giydirilmiş brüt, ihbar girdisi, çıplak mesai ücreti ve son çıplak izin ücreti farklı hesap kavramlarıdır. Aynı bordrodan bilgi alınsa bile alanların kapsamını ayrı doğrulamak gerekir.
Örnek bir dosya nasıl görünür?
Hukuki koşulların ayrı ayrı sağlandığı varsayılan, yalnızca hesapları düzenlemeye yarayan bir senaryo kuralım. Kıdem için 50.000 TL giydirilmiş brüt ve 1.825 gün; ihbar için 50.000 TL giydirilmiş brüt ve 60 ay; mesai ve izin için 45.000 TL çıplak brüt kullanılsın. Mesai on saat yüzde 50 zamlı, kalan hak edilmiş izin 14 gün olsun.
- Kıdem aracı: yaklaşık 248.102,50 TL net tahmin.
- İhbar aracı: yaklaşık 93.333,33 TL brüt tahmin.
- Fazla mesai aracı: 225 bölücüyle 3.000 TL brüt.
- İzin aracı: 21.000 TL brüt.
Bu listeden doğrudan “toplam net alacak” üretemeyiz. Üç satır henüz netleştirilmemiştir; ayrıca hak sahipliği, daha önceki ödemeler ve özel koşullar bağımsız olarak kontrol edilmelidir. Örneğin mesai önceden bordroda ödenmişse aynı saatleri ikinci kez alacak gibi saymak doğru bir dosya oluşturmaz.
Belgeleri hangi soruya göre ayırmalı?
Kıdem için çalışma süresi ve ücret/yan hak bilgileri; ihbar için sözleşme, bildirim ve hizmet süresi; mesai için puantaj ve ödeme kayıtları; izin için hak edilmiş gün ve kullanım kayıtları farklı soruları cevaplar. Bu ayrım resmî zorunlu belge listesi değildir. Ama hesabın hangi bilgiye dayanması gerektiğini görmeye yardımcı olur.
Bir klasörde aynı dönemin bordrosu, banka hareketi ve izin kaydı bulunsun. Bordrodaki satır ile bankadaki tek toplu ödeme arasındaki ilişkiyi ancak ödeme dökümüyle anlayabilirsiniz. Tek banka tutarından hangi alacağın ne kadar ödendiğini varsaymak yerine kalem bazında açıklamayı inceleyin.
Her hesabın kapsamını okuyun
Sitedeki kıdem aracı gün sayısını sizden alır ve süreyi 365'e bölerek tahmin yapar. İhbar aracı yasal asgari hafta aralıklarını kullanır ve net kesinti hesabı sunmaz. Mesai aracı hangi saatlerin hukuken ücretlendirilmesi gerektiğini belirlemez. İzin aracı da bakiye gün hakkını hesaplamaz. Girdilerin doğru olması, formülün doğru uygulanması kadar önemlidir.
İşsizlik ödeneğini bu listeye işverenden tahsil edilecek başka bir ücret gibi eklemeyin. O, koşulları ve başvurusu kurum tarafından değerlendirilen ayrı bir süreçtir. Ayrılış tarihi yaklaşırken başvuru takibi için ikinci bir kayıt açmanız daha anlaşılır olur.
Fark görürseniz ilk kontrol sırası
Önce aynı dönemin karşılaştırıldığını doğrulayın. Sonra ücret türünü, gün/ay/saat girdisini, tavanı ve brüt/net etiketini inceleyin. Son adımda daha önce ödenmiş kalemleri ayrı gösterin. Bu kontroller farkı açıklamıyorsa hesap çıktısını ve dayanak belgeleri birlikte uzman incelemesine sunabilirsiniz; tek ekran görüntüsü kişisel hak tespitinin yerini tutmaz.
Bu liste bütün işçilik alacaklarını kapsıyor mu?
Hayır. Dört hesap, sitedeki araçları düzenli kullanmak için seçilmiştir. Son maaş, özel ödemeler ve diğer uyuşmazlıklar dosyanıza göre ayrıca gündeme gelebilir.
Kaynaklar ve kapsam
8 Ekim 2026'da kontrol edildi. Örnek tutarlar, sitedeki hesaplayıcıların belirttiği kapsamlarla üretilmiştir. Yazı tahsil edilebilir kesin alacak, fesih hakkı veya kişisel dava değerlendirmesi sunmaz.