Küçük işletmede ciro, kâr ve başabaş aynı şey mi?
Satışlar artarken kasada neden para kalmayabilir? Üç basit kavramla hesaplayın.
BizeKaçOlur? ·
Bir dükkânın çok satış yapması tek başına kâr ettiğini göstermez. Satış fiyatını, her satışın maliyetini ve aylık sabit giderleri birlikte düşünmek gerekir.
Ciro satış toplamıdır
KDV hariç birim satış fiyatı ile satılan adedi çarparsanız ciroyu bulursunuz. Cirodan giderler henüz düşülmemiştir.
Katkı payı giderleri karşılar
100 TL net satış fiyatı ve 30 TL birim değişken maliyet varsayalım. Her satış 70 TL katkı sağlar. Bu tutar önce kira, personel ve diğer aylık sabit giderleri karşılar.
Başabaş noktası
Aylık sabit gider 40.000 TL ise 40.000 / 70 işleminin sonucu yukarı yuvarlanır: yaklaşık 572 satış gerekir. Örnek, yalnızca aylık faaliyet başabaşıdır. Başlangıç yatırımı, gelir vergisi, finansman ve amortismanı ayrıca değerlendirin.
Hesabınızı deneyin
Kendi net satış fiyatınızı ve değişken maliyetinizi yazın. Beklenen satış adedini azaltıp artırarak aylık faaliyet sonucuna bakın. Özellikle ürünlerinizin maliyeti farklıysa tek ortalama kullanmak yerine ayrı senaryolar kurun.
KDV dahil ve hariç fiyat hesabı
600 satış yaparsanız ne olur?
Aynı örnekte 600 satışın KDV hariç cirosu 60.000 TL'dir. Değişken maliyet toplamı 18.000 TL, katkı payı toplamı 42.000 TL olur. 40.000 TL sabit gider düşüldüğünde aylık faaliyet sonucu 2.000 TL kalır. Bu tutarı vergi sonrası net kâr veya işletme sahibinin çekebileceği para olarak adlandırmamak gerekir; modelde bulunmayan giderleri ayrıca eklemelisiniz.
Satış hedefini günlük plana çevirin
Ayda 26 gün açık bir işletmede 572 satış, günlük ortalama yaklaşık 22 satış gerektirir. Her gün aynı talep olmayacağı için yalnızca bu ortalamaya güvenmeyin. Hafta sonu, düşük sezon, ürün firesi ve beklenmeyen kapanışlar için daha düşük satış senaryosu da kurun. 400 satışta faaliyet sonucu 400 × 70 − 40.000 = −12.000 TL olur.
Maliyetleri doğru ayırın
- Kira ve satış sayısından bağımsız giderleri aylık sabit giderlere yazın.
- Satılan ürün başına malzeme, ambalaj ve satışa bağlı komisyonu değişken maliyete ekleyin.
- Aynı gideri hem birim maliyete hem sabit giderlere eklemeyin.
- Birim satış fiyatı ile maliyetleri aynı KDV yaklaşımıyla karşılaştırın.
Farklı ürünlerde katkı payı farklıdır. Kahve ve tatlıyı tek ortalamada topluyorsanız satış karışımı değiştiğinde ortalamanızı yenileyin. Fiyat artışı sonrası satış sayısının değişebileceğini de hesaba katın.
Başlangıç yatırımını ne zaman çıkarırsınız?
250.000 TL başlangıç yatırımını aylık 2.000 TL faaliyet sonucuna bölerseniz basit model 125 ay verir. Bu sadece sabit koşullarla yapılan bir geri dönüş hesabıdır; enflasyonu, finansman maliyetini, yenileme yatırımını ve vergi etkisini modellemez. İlk ayın sonucunu gelecekteki bütün aylara taşımak yerine birkaç satış ve maliyet senaryosunu karşılaştırın.
Bu yazıdaki rakamlar varsayımsal işletme örneğidir. Resmî piyasa fiyatı veya yatırım getirisi vaadi değildir.