Fazla mesai hesabı: yüzde 50 ve yüzde 25 zam farkı
45 saatlik hafta, saat bölücüsü ve mola ayrımını kullanarak iki çalışma türünü ayrı hesaplayın.
BizeKaçOlur? ·
Fazla mesai hesabında en sık karışan nokta, işyerinde normalden uzun kalınan her saatin aynı zam oranına sahip olduğu varsayımıdır. Önce haftalık sözleşme süresini, sonra fiilî çalışma saatini belirlemek gerekir. Ücret hesabına geçmeden saatleri doğru sınıflandırırsanız sonuç daha anlamlı olur. Bu rehberde standart ücret örnekleri kullanılıyor; belirli bir çalışmanın hukuken mesai sayılıp sayılmadığına karar verilmiyor.
İki çalışma türü neden farklı?
Standart haftalık süre 45 saat olduğunda bu sınırı aşan fazla çalışma için normal saat ücreti yüzde 50 artırılır. Sözleşmedeki haftalık süre 45 saatin altındaysa, sözleşme süresini aşan fakat 45 saate kadar kalan fazla sürelerle çalışma için yüzde 25 artış söz konusudur. Denkleştirme ve özel çalışma koşulları ayrıca değerlendirilir.
Örneğin sözleşmesi haftada 40 saat olan bir kişi için 40–45 arası ile 45'i aşan saatleri tek kutuda toplamak iki farklı zam oranını karıştırabilir. Haftalık kayıt tutmanın nedeni budur: yalnızca ay sonunda toplam “ek saat” saymak, hangi tür çalışmanın yapıldığını göstermeyebilir.
Saatleri hazırlarken molayı ayrı yazın
Bir günlük kayıt düşünün: giriş 09.00, çıkış 19.00 ve bir saat ara dinlenmesi. İşyerinde geçirilen toplam süre on saat, molayı çıkaran örnek fiilî süre ise dokuz saattir. Bu tek günün kaydıyla haftalık fazla çalışmayı kesinleştiremeyiz; diğer günler ve çalışma düzeni de gerekir. Ama mola dahil süreyi doğrudan ücret hesabına yazmanın neden hata yaratabileceğini görebiliriz.
Kayıtlarınızda tarih, giriş-çıkış, ara dinlenmesi, çalışılan süre ve varsa ödenmiş mesai satırlarını ayırın. Aynı saat için daha önce ödeme yapıldıysa bunu toplam talep hesabında ayrıca gösterin. Sitenin aracı sizin girdiğiniz saatlerin ücretini çarpar; puantajı incelemez veya ödenmiş tutarı kendiliğinden düşmez.
225 saat bölücüsü ne işe yarıyor?
Saat ücretini bulmak için aylık çıplak brüt maaşı normal saat bölücüsüne böleriz. Aracın başlangıç değeri standart 45 saatlik hafta için 225'tir. Bu değer her sözleşme ve çalışma düzeni için otomatik doğru kabul edilmemelidir. Hesaplayıcıda bölücüyü değiştirebilirsiniz; uygun değeri bordro uygulamanız ve sözleşmenizle doğrulayın.
Yemek, yol veya kıdeme esas başka yan hakları temel maaşa ekleyip saat ücretini yükseltmek, farklı bir hesap türünü mesaiye taşımak olabilir. Burada kullanılan girdi çıplak brüttür. Net maaşı saat ücretine çevirmek de aynı sonucu vermez.
Örnek: 45.000 TL ve 10 saat
45.000 TL aylık çıplak brüt ve 225 bölücüyle normal saat ücreti 200 TL olur. Aynı on saat, türüne göre şöyle hesaplanır:
- Yüzde 50 zamlı saat ücreti: 200 × 1,50 = 300 TL; on saat için 3.000 TL brüt.
- Yüzde 25 zamlı saat ücreti: 200 × 1,25 = 250 TL; on saat için 2.500 TL brüt.
“Yüzde 50” seçeneği yalnızca saat başına 100 TL farkı değil, zamlı toplam saat ücretini verir. Bu ayrımı yapmazsanız hesap sonucunu ikinci kez temel saat ücretiyle toplayabilirsiniz. Aracın gösterdiği sonuç, seçilen saatler için toplam zamlı brüt ücrettir.
Karışık haftayı iki işlemle hesaplayın
Saat bölücüsünün bu senaryo için de 225 olarak doğrulandığını varsayalım. Haftalık sözleşme 40 saat, örnek fiilî çalışma 48 saat olsun. Beş saati yüzde 25, üç saati yüzde 50 seçeneğiyle ayrı hesaplarız. 200 TL normal saat ücretinde sonuçlar 1.250 TL ve 900 TL; toplam 2.150 TL brüttür. Aracın tek tür seçimi nedeniyle iki ayrı hesap gerekir.
Bu sonuç net mesai ücreti mi?
Hayır. Gelir vergisi ve bordro primleri sonrası banka ödemesi burada hesaplanmaz. Sonucu bordrodaki brüt mesai satırıyla karşılaştırın.
Araç haftalık saatlerimi otomatik ayırıyor mu?
Hayır. Zamlı ücret ödenecek saatleri ve çalışma türünü siz belirlersiniz. Özel çalışma düzeni veya hukuki uyuşmazlık varsa puantajı ayrıca değerlendirin.
Prim ve ek ödemelerin bordroya etkisi
Kaynak ve kapsam
8 Ekim 2026'da kontrol edildi. Örneklerde ücret, saat ve bölücü varsayımsaldır; çalışma hakkı tespiti veya eksiksiz alacak incelemesi yapılmaz.
ÇSGB: fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma, sorular 13 ve 63–64
ÇSGB mevzuat: İş Kanunu madde 41 ve fazla çalışma yönetmeliği