Kümülatif vergi matrahı: maaş neden yıl içinde değişir?
50.000 TL sabit brüt örneğinde vergi dilimi geçişini ve önceki matrahın hesapta ne işe yaradığını inceleyin.
BizeKaçOlur? ·
Brüt maaşınız değişmediği halde net ödeme azalıyorsa bordrodaki kümülatif gelir vergisi matrahına bakmak gerekir. Aynı işverende yıl içinde biriken vergiye esas tutar, bazı ayların hesabını farklı dilimlere taşıyabilir. Fakat net maaştaki her değişim yalnızca bundan kaynaklanmaz; prim, eksik gün, diğer kesintiler veya ücret değişikliği de kontrol edilmelidir. Önce aynı koşullardaki iki bordroyu karşılaştırın.
Matrah, brüt maaş ve net ödeme aynı şey değil
Basit standart bordroda brüt maaştan işçi SGK ve işsizlik payları çıkarılarak gelir vergisi matrahı bulunur. Net maaş ise diğer bordro kesintileri ve vergi istisnalarının da etkisiyle oluşur. Bu nedenle net ödemeyi “önceki matrah” alanına yazmak doğru değildir. Bordrodaki ilgili matrah satırını kullanın.
50.000 TL brüt için sitedeki standart tam ay örneğinde SGK işçi payı 7.000 TL, işsizlik payı 500 TL ve aylık gelir vergisi matrahı 42.500 TL'dir. Aynı brütle ocaktan başlayıp dört ay ilerlersek dönem sonu toplam matrah 170.000 TL olur. Bu birikim, dört aylık net maaşların toplamından farklıdır.
2026 ücret tarifesini nasıl okumalı?
2026 ücret gelirlerinde dilim sınırları 190.000, 400.000, 1.500.000 ve 5.300.000 TL; oranlar sırasıyla yüzde 15, 20, 27, 35 ve 40'tır. Daha yüksek dilime geçildiğinde önceki tutarın tamamı yeni oranla yeniden hesaplanmaz. Dilimlerin kendi aralıklarına karşılık gelen vergi parçaları toplanır. Ücret dışı gelirlerin tarifesiyle ücret tarifesini karıştırmayın.
Bu sınırlar brüt maaş sınırı değildir. “Maaşım 50.000 TL olduğu için yıl boyunca ilk dilimdeyim” yorumu, aylık tutarı yıllık birikimle karıştırır. Hangi ayda geçiş olacağını değerlendirmek için ayların vergi matrahlarını toplamak gerekir.
Mayıs geçişini adım adım düşünün
50.000 TL sabit brütle, ocak–nisan aylık matrahları 42.500 TL olsun. Mayıs öncesi kümülatif 170.000 TL, mayıs sonrası 212.500 TL olur. 190.000 TL sınırına kadar 20.000 TL yer kalmıştır. Mayıs matrahının kalan 22.500 TL'si sonraki aralığa geçer.
Bu hesapta mayısa ilişkin istisna öncesi gelir vergisi 20.000 × yüzde 15 + 22.500 × yüzde 20 = 7.500 TL'dir. Bu, doğrudan bordrodan kesilecek son vergi değildir: ilgili ayın asgari ücret gelir vergisi istisnası ayrıca düşülür. Hesap aşamalarını ayrı yazmak, bir satırdaki değişimin nedenini görmeyi kolaylaştırır.
Net maaşı neden yalnızca dilimle tahmin etmemeli?
Sitenin 2026 standart modelinde aynı işverende ocaktan başlayan 50.000 TL sabit brüt örneği ocakta yaklaşık 40.207,52 TL, mayısta 39.082,53 TL net verir. Bunlar sitedeki modelin sonuçlarıdır; başka bir kişinin bordrosu için koşulsuz ödeme vaadi değildir.
Asgari ücret istisnasının ay bazında değişimi nedeniyle sonraki aylarda net tutar yalnızca sürekli aşağı gitmek zorunda değildir. Yuvarlama da kuruş düzeyinde fark oluşturabilir. Bu yüzden bir ayın sonucunu on ikiyle çarpmak, sabit brüt sözleşmenin yıl toplamını her durumda doğru vermez. Yıllık hesaplayıcı ayları sırayla işler.
Yıl ortasında hesap açarken
Aynı işverende temmuzdan itibaren hesap yapmak istiyorsanız, haziran sonundaki kümülatif matrahı önceki matrah alanına girin. Temmuzun kendi matrahını başlangıca ekleyip sonra bir kez daha hesaplatmayın. Örneğimizde altı aylık matrah 255.000 TL'dir; bu örnek senaryo için temmuz başlangıcında kullanılabilir.
İşveren değişikliği veya birden fazla işverenden ücret alınması ayrı vergi kurallarını gündeme getirebilir. Mevcut yıllık araç aynı işveren ve standart tam ay varsayımıyla çalışır. Önceki işyerinizin bütün matrahını herhangi bir yeni iş senaryosuna otomatik taşımayın; bordro uygulamasını ayrıca doğrulayın.
Vergi dilimi sütunu tüm maaşın oranı mı?
Hayır. Yıllık tabloda gösterilen ay sonu marjinal oran, bütün ücretin tek oranla vergilendiğini ifade etmez.
Başlangıç matrahı sıfır olabilir mi?
Ocaktan ve ilgili işverende önceki matrah olmadan başlıyorsanız sıfır kullanılabilir. Diğer durumlarda önceki bordro bilgisi gerekir.
Prim ve ikramiye etkisini incele
Kaynaklar ve kapsam
8 Ekim 2026'da kontrol edildi. Örnekler aynı işverende tam ay standart 4/a, özel indirim veya istisnalı yan hak bulunmaması varsayımındadır. Kişisel beyanname yükümlülüğü hesaplanmaz.
GİB: Gelir Vergisi Kanunu madde 103, 2026 ücret tarifesi
GİB: 2026 ücret geliri rehberi, asgari ücret istisnası ve ücret vergilemesi