Kâr marjı ve maliyete ekleme oranı: fiyatlandırmadaki fark
Maliyete yüzde eklemekle satış fiyatından kâr payı hesaplamanın farkını görün.
BizeKaçOlur? ·
100 TL’ye mal olan ürünü 150 TL’ye satmak, yüzde 50 kâr marjı anlamına gelmez. Maliyetin üzerine yüzde 50 eklenmiştir; satış fiyatı içindeki brüt kâr payı ise yaklaşık yüzde 33,33’tür. Bu iki yüzdeyi karıştırmak, özellikle indirim ve komisyon sonrası beklediğiniz kazancı küçültebilir.
İki oranın paydası farklıdır
Brüt kâr tutarı = satış fiyatı − ilgili ürün maliyeti. Maliyete ekleme oranı, bu farkın maliyete bölünmesidir. Kâr marjı ise farkın satış fiyatına bölünmesidir. Örnekte fark 50 TL; ekleme oranı 50 / 100 = yüzde 50, marj 50 / 150 = yaklaşık yüzde 33,33 olur.
Hesapta maliyetin kapsamını baştan tanımlayın. Sadece satın alma bedelini kullanıyorsanız sonuç, paketleme ve taşıma dahil maliyetten farklı olacaktır. Ayrıca KDV dahil satış fiyatıyla KDV hariç maliyeti karşılaştırmak oranı yanıltabilir. İki tutarı aynı vergi temeline getirin; muhasebe sınıflandırmasını ayrı kontrol edin.
Hedef marj için fiyat nasıl bulunur?
Maliyet C, hedef marj m ise satış fiyatı C / (1 − m) olur. Marj yüzde olarak veriliyorsa önce yüzle bölün. 100 TL maliyette yüzde 40 marj için 100 / 0,60 = yaklaşık 166,67 TL gerekir. 100 TL’ye yüzde 40 eklemek yalnızca 140 TL fiyat üretir; bu fiyattaki marj yaklaşık yüzde 28,57’dir.
Bu formül, belirtilen maliyet dışında başka kesinti olmadığı varsayımına dayanır. Hedefi yüzde 100 yazmak sonlu bir satış fiyatı vermez; her satışta pozitif ürün maliyeti varsa satışın tamamı kâr olamaz. Sıfır veya negatif maliyet verileriyle oranları yorumlamadan önce kayıtları kontrol edin.
Komisyonu satış fiyatından düşüyorsa
Vergileri dışarıda bırakan özgün örnekte ürün maliyeti 100 TL, paketleme 10 TL, toplam doğrudan gider 110 TL olsun. Satış fiyatının yüzde 10’u komisyon, yüzde 30’u hedef katkı payı olacaksa giderleri karşılayacak kalan pay yüzde 60’tır. Fiyat = 110 / 0,60 = yaklaşık 183,33 TL.
Bu fiyatta komisyon yaklaşık 18,33 TL, gider sonrası katkı yaklaşık 55 TL olur. Bu 55 TL henüz işletmenin net kârı değildir; kira, personel, diğer sabit giderler ve vergiler ayrıca değerlendirilir. Komisyonun hangi bedelden alındığını sözleşmeden okuyun; vergi dahil tutardan alınması hesabı değiştirebilir.
İndirim kârı nasıl etkiler?
Maliyeti 100 TL olan ürün 150 TL’ye satıldığında brüt kâr 50 TL’dir. Satış fiyatında yüzde 20 indirim yapılırsa yeni fiyat 120 TL, brüt kâr 20 TL olur. Fiyat yüzde 20 düşmüşken kâr tutarı yüzde 60 düşmüştür. İndirim yüzdesi ile kâr kaybı yüzdesi aynı değildir.
Kuponu platform ödüyorsa ve satıcıya eski bedeli aktarıyorsa sonuç başka olabilir. İndirimi kimin finanse ettiğini, komisyonun hangi tutardan hesaplandığını ve iade koşullarını kontrol edin. Kampanya bütçesini yalnızca satış sayısıyla ölçmek, birim katkı kaybını gizleyebilir.
Fiyatı belirlerken adet senaryosu kurun
Birim katkı pozitif olsa bile satış hacmi sabit giderleri karşılamayabilir. Birim katkı 20 TL, aylık sabit gider 40.000 TL ise yalnızca bu basit modelde başabaş için 2.000 satış gerekir. Ürün başına katkıyı artırmak ile daha çok satmak farklı senaryolardır; ikisini ayrı deneyin.
İş kurma ve başabaş aracında satış fiyatını, birim değişken maliyeti ve aylık sabit gideri kullanın. Komisyon gibi satışa bağlı giderleri uygun birim maliyet olarak dahil edin. Araçta yazmadığınız giderleri sonuçtan otomatik düşülmüş saymayın.
Brüt kâr ile net kâr aynı mı?
Hayır. Bu yazıda brüt fark ve gider sonrası katkı örnekleri kullanılıyor. İşletmenin tüm giderleri, finansmanı ve vergileri hesaba katılmadan net kâr iddiası kurulmaz.
Hesaplama kapsamı
9 Ekim 2026’da hazırlandı. Örnekler özgün işletme matematiğidir; piyasa fiyatı önerisi veya muhasebe kaydı yerine geçmez.