İşletme kâr ediyor ama kasada para yok: nakit akışı rehberi
Tahsilat, stok, kredi anaparası ve işletme sermayesini aynı ay üzerinden takip edin.
BizeKaçOlur? ·
Ay sonunda satışlar giderlerden yüksek görünüyor, fakat kira ödemesi için kasada yeterli para yoksa ilk bakılacak yer nakit akışıdır. Kâr, belirli bir dönemin gelir ve gider ilişkisini anlatır. Nakit ise paranın hangi gün gerçekten girip çıktığıdır. Tahsil edilmemiş satış, henüz banka bakiyeniz değildir.
Satış ile tahsilatı ayırın
Bir işletmenin ay boyunca 100.000 TL satış yaptığını, bunun 70.000 TL’sini aynı ay tahsil ettiğini varsayalım. Kalan 30.000 TL alacaktır. Satış toplamına bakıp 100.000 TL harcanabilir para olduğunu düşünmek yanlış olur. Tahsilatın beklenen tarihini ayrı yazmak gerekir.
Kartlı satışta da ödeme kuruluşunun aktarım tarihi önemlidir. Satış bugün gerçekleşebilir, para daha sonra ve komisyon düşülerek gelebilir. Günlük ciro ekranıyla banka hareketleri bu nedenle aynı tutarı aynı gün göstermeyebilir. Aynı tahsilatı hem kart satışında hem banka transferinde ikinci kez gelir saymayın.
Kâr ile nakdin ayrıldığı örnek
Vergi ve muhasebe ayrıntılarını dışarıda bırakan basitleştirilmiş senaryoda satış 100.000 TL, satılan ürünlerin maliyeti 40.000 TL, diğer dönem giderleri 35.000 TL olsun. Basit faaliyet farkı 25.000 TL’dir. Ancak ayın tahsilatı yalnızca 70.000 TL olabilir.
Aynı ay stok alımına 55.000 TL, diğer giderlere 35.000 TL ve kredi anaparasına 10.000 TL nakit ödendiğini varsayalım. Toplam çıkış 100.000 TL, dönem nakit farkı eksi 30.000 TL olur. Ay başında 20.000 TL varsa, bu ödeme planının gerçekleşmesi için 10.000 TL ek kaynak veya ödeme-tahsilat zamanlaması değişikliği gerekir. Pozitif kâr göstergesi bu açığı ortadan kaldırmaz.
Stok neden nakdi bağlar?
Satın alınan ürünün tamamı aynı ay satılmayabilir. Stok için yapılan ödeme nakdi hemen azaltırken, satılmayan kısmın maliyeti kâr hesabında aynı biçimde görünmeyebilir. Bu yüzden tüm stok alımını “satılan mal maliyeti” diye kabul etmek de, stok ödemesini nakit planından çıkarmak da hatalı sonuç verir.
Satış hızı düşük ürüne çok para bağlamak, kârlı görünen işte bile ödeme sıkışıklığı yaratabilir. Hangi ürünün kaç gün stokta kaldığını takip edin. Tedarikçiye ödeme günüyle müşteriden tahsilat günü arasındaki mesafe, finansman ihtiyacını etkiler. Her işletme için aynı stok günü hedefi yoktur.
Kredi ve yatırım ödemelerini ayrı satıra yazın
Kredi anaparası ödemesi kasadan çıkıştır; fakat dönem kârında tamamı aynı şekilde gider sayılmaz. Faiz ve diğer finansman kalemlerini anaparadan ayırın. Makine alımı veya işletme sahibinin para çekmesi de nakit hareketi yaratır; bunları günlük ürün maliyetiyle karıştırmayın.
Aynı şekilde işletmeye koyduğunuz sermaye veya aldığınız borç nakit girişidir, satış geliri değildir. Banka bakiyesinin artması tek başına işletmenin daha kârlı olduğu anlamına gelmez. Gerçek muhasebe sınıflandırması için kayıtlarınızı mali müşavirinizle eşleştirin; bu rehber yönetim amaçlı basit bütçe mantığını anlatır.
Aylık nakit planını nasıl kurun?
- Ay başı banka ve kasa bakiyesini yazın.
- Tahsilatları beklenen ödeme tarihine göre sıralayın.
- Stok, kira, personel ve diğer ödemeleri vade günlerine yerleştirin.
- Vergi, kredi anaparası ve yatırım ödemelerini ayrı gösterin.
- Hafta sonu ve ay sonu bakiyelerini kontrol edin.
Öngörülen tahsilat gecikirse hangi haftanın bakiyesi negatife dönüyor, ayrıca deneyin. Aylık toplam pozitif olsa bile ayın ilk haftasında ödeme açığı oluşabilir. Bu nedenle yalnızca aylık toplama değil, ödeme günlerine de bakmak gerekir.
Başabaş aracı size neyi söyler?
İş kurma ve başabaş hesaplayıcısı satış fiyatı, birim değişken gider ve sabit gider varsayımlarıyla faaliyet senaryosu kurar. Tahsilat vadelerini, stok ödeme takvimini veya bütün banka hareketlerini otomatik hesaplamaz. Başabaşa ulaşmak ile her gün yeterli nakde sahip olmak farklı kontrollerdir.
Kasadaki parayı kâr diye çekebilir miyim?
Önce yaklaşan ödeme ve vergi yükümlülüklerini, borçları ve işletmenin ihtiyaç duyduğu kaynağı ayırın. Bakiyenin tamamını serbest kazanç kabul etmek sonraki ayı zorlaştırabilir.
Kapsam ve devam yazıları
9 Ekim 2026’da hazırlandı. Tutarlar özgün varsayımlardır; bilanço veya vergi beyannamesi yerine geçmez.